Dit is  mijn portfolio over mijn ontwikkelingen tijdens de opleiding Voeding en Diëtetiek aan de Haagse Hogeschool in Den Haag. Hieronder een reflectie op de afgelopen 4 jaar.

Het is bijna zo ver, het einde is in zicht van de vierjarige studie Voeding en Dietetiek aan de Haagse Hogeschool in Den Haag. Wat een ontwikkeling heb ik doorgemaakt!! Mijn carrière is net een puzzel, allemaal verschillende stukjes, die steeds weer naadloos in elkaar lijken te vallen. De puzzel is nog niet helemaal af, de opleiding moet nog netjes afgerond worden en een baan binnen dit vakgebied moet er ook nog komen.

De aanleiding voor deze opleiding was mijn kennismaking met het MOERMAN dieet door mijn ziekte. Ik merkte dat voeding veel kon doen in verband met mijn gezondheid en kwaliteit van leven. Ik wil niet zeggen dat ik door het MOERMAN dieet genezen ben, maar het heeft er wel een ontzettend grote bijdrage aan geleverd. Tijdens een revalidatietraject kwam ik in aanraking met een regulier diëtist, en dit was de definitieve aanzet tot het idee om ook diëtist te worden.

Mijn droom was in het begin om mensen met het MOERMAN dieet te begeleiden en mensen ervan te overtuigen dat goede voeding kan helpen bij de genezing van kanker (een ietwat onrealistiche droom, maar ik moest toch ergens beginnen). Ondertussen is mijn droom iets genuanceerder geworden, maar ik ben nog wel overtuigd van het idee, dat voeding veel vaker toegepast kan worden bij behandeling van ziekte, dan dat er nu gedaan wordt. Daarom is het ook zo belangrijk dat er veel, vaak en goed voorgelicht wordt over voeding. De uitdaging zit hem voor mij vooral in het aanpassen van de voorlichting aan de verschillende doelgroepen en het bedenken van een creatieve vorm.

1e jaar Voeding en Diëtetiek

Dit stond in het teken van onderzoek en voorlichting bij de doelgroep verstandelijk beperkten, waar ik mee werk. Bij veel van deze mensen, zie ik langzaam maar zeker hun gewicht toenemen. We bekijken wel eens oude foto’s tijdens een activiteit en dan ziet het er toch wel anders uit, hun postuur van toen en van nu. De vraag die bij mij naar boven kwam omtrent dit gegeven was: “hoe is het gesteld met de kennis over voeding van de cliënt en van zijn omgeving” en “wat speelt hier nu een rol in”. Deze vraag heb ik proberen te beantwoorden, door middel van ouders interviewen, of zij bezig zijn met de voeding die hun pupil krijgt en hoe zouden ze dit graag willen zien. Uiteraard heb ik ook de cliënt geïnterviewd en ben ik op de woningen gaan kijken om te ontdekken hoe het nu zat met de kennis over voeding en wat er zoal gegeten werd. De uitkomst was dat er over het algemeen een mening heerste dat men wel gezond bezig was op de woningen ten aanzien van voeding en dat ouders hier wisselend over dachten, en de mening heerste dat zij hier toch geen invloed op konden uitoefenen. Mijn determinant was derhalve het vergroten van kennis bij de begeleiding en de cliënt zelf. De begeleiding stond niet voor open voor mijn voorlichting “ze hoeven mij niet te vertellen hoe ik gezond moet koken” en de cliënt beschikte bij nader inzien over weinig tot geen eigen effectiviteit. Voordat ik tot deze conclusie kwam heb ik allerlei activiteiten ondernomen in het kader van kennisvergroting en meer informatie hierover is hier te vinden.

In mijn eerste studiejaar was er ook een project gaande binnen de stichting waar ik werkte en hier ben ik op ingehaakt. Het was best moeilijk om aan te sluiten bij een lopend project, vooral omdat mijn rol niet echt duidelijk was en werd. Ik werd vooral ingezet om samen met mijn groep cliënten illustraties te maken voor de bedachte producten (omdat ik begeleider ben op een kunstenaarsatelier). Later heb ik aangegeven dat ik iets met voeding wilde doen. Toen heb ik een opdracht gekregen om recepten te zoeken voor een digitaal kookboek en te herschrijven naar 10 personen, met als doel het gemakkelijker te maken voor de woningen om deze gerechten te maken.

Wat heb ik in de praktijkuren van jaar 1 allemaal geleerd:

  • Inhoudelijke kennis over voeding.
  • Ik heb kennis opgedaan over voeding binnen mijn doelgroep en de daaraan gerelateerde gezondheidsklachten.
  • Opstellen van een onderzoek.
  • Leren interviewen.
  • Voorlichting aanpassen aan de doelgroep.
  • Leren (samen)werken in een project groep en assertief te zijn.

Eén van de eerste projecten had betrekking op een marketingplan en was het MAGGI-project, een nieuw product op de markt brengen binnen een bestaande productlijn. Hier is een lijn te trekken naar hoe je jezelf op de markt zet. Wij hebben een biologisch bouillonblokje gekozen, maar het leukste vond ik nog om het promotiefilmpje te maken. Als ik dit toe zou passen op mezelf, als ik zou beginnen als zelfstandige diëtiste, zou ik mijn uniekheid halen uit een specialisatie, met name het MOERMAN dieet.

2e jaar Voeding en Diëtetiek

De hoofdmoot van mijn praktijkuren was dit jaar weer voorlichting, waarbij ik de competentie netwerken veelvuldig heb gebruikt. Ik heb nog wel activiteiten ondernomen op het gebied van voorlichting binnen mijn doelgroep verstandelijk beperkten, maar ik vond het ook tijd worden om buiten mijn doelgroep te treden. Binnen de stichting waar ik nu werk, bestaat er een interne opleiding tot medewerker maatschappelijke zorg (MMZ3 en MMZ4) in samenwerking met het Zadkine college. Via een collega die daar de opleiding volgde ben ik in contact gekomen met de docente en heb gevraagd of ik een gastles mocht geven. Dit werd met open armen ontvangen en in eerste instantie heb ik voor de deeltijdklas niveau 3 een presentatie over gezonde voeding gegeven. Later ben ik nog gevraagd nog eens een gastles te geven door diezelfde collega voor de deeltijdklas niveau 4 in verband met een project wat zij moesten doen voor de opleiding. Ook ben ik in dit jaar gevraagd door een medestudent om een gastles met haar samen te geven op het CIOS. Dit is allemaal hier te zien op de pagina SLB jaar 2.

Wat heb ik geleerd in jaar 2:

  • Presenteren voor een grote groep mensen
  • Netwerk gebruiken en netwerk uitbreiden
  • Didactiek, hoe geef ik voorlichting (ikzelf alleen aan het woord of interactief) en in welke vorm giet ik het. (PowerPoint presentatie, spelletjes, quizzen)
  • Uitbreiding inhoudelijke kennis over voeding.

Het hoogtepunt van de projecten was het onderzoek over de vleesconsumptie in Amerika, waarvan we de poster moesten presenteren in Antwerpen. Sowieso geweldig om dit in Antwerpen te moeten doen. Hierbij kon ik mijn connecties goed gebruiken (een ex-collega in Amerika, die onze enquête naar haar connecties wilde sturen, opdat we genoeg respondenten zouden krijgen).

Maar ook de voorlichting les op de basisschool in Alkmaar was voor mij een topproject. Het verzinnen van voorlichting geven in spelvorm ging mij toen ook al goed af, alhoewel er toch nog wel dingen fout gingen en ik hier wel veel van geleerd heb. Zo hadden we bijvoorbeeld een proefspelletje met fruit, maar de spelregels waren niet echt duidelijk en ik had er niet bij nagedacht dat er wel eens kinderen konden zijn die allergisch voor bepaalde soorten fruit zijn. Gelukkig had één van mijn medestudenten hier wel erg in. Degene die zelf allergisch is zal dit best wel melden, maar het staat toch iets professioneler als je er zelf ook erg in hebt. Ik heb de voorlichtingsposter gemaakt, die mee naar huis ging (ouders werden er op die manier ook bij betrokken) en de sleutelhanger als reminder aan deze voorlichting en als geheugensteuntje.      

3e jaar Voeding en Diëtetiek

Het derde jaar ook weer in het teken van de voorlichting en de competentie ondernemend vermogen, niet in de zin van het opzetten van een eigen onderneming, maar wel om iets te bewerkstelligen wat ik graag zou willen. Ik wilde wel bij JOGG iets met voorlichting gaan doen, in verband met het gevestigde landelijke karakter van deze organisatie en omdat een regisseur was komen kijken bij onze voedingsvoorlichting van jaar 2. Bij mij in de buurt, de gemeente Hellevoetsluis, was JOGG werkzaam en ik heb contact gezocht met de regisseur van de regio Nissewaard. Gelukkig kon dit. In Hellevoetsluis worden er allerlei activiteiten aangeboden op het gebied van gezondheid (voeding en beweging) door stichting PUSH, onder de leiding van een JOGG regisseur. Zoals voedingsvoorlichting (Gezonde voedingslessen) op basisscholen en voedingsvoorlichting voor ouders van basisschoolleerlingen in de vorm van workshops (bijvoorbeeld gezonde traktatie).

Maar PUSH organiseert ook activiteiten voor ouderen, zoals bewegingslessen, kookworkshops en voorlichting             over voeding. Hier heb ik veel opgestoken over de manier waarop je voorlichting maakt en waar je naar kijkt als je voorlichtingsmateriaal ontwerpt voor verschillende doelgroepen. De activiteiten van jaar 3 ziet u hier.

Wat heb ik geleerd in de praktijkuren van jaar 3:

  • Hoe moet ik orde houden in de klas.
  • Uitzoeken en actie ondernemen om te komen waar ik wil zijn.
  • Wederom netwerken.
  • Aanpassen van promotie- en voorlichtingsmateriaal aan verschillende doelgroepen.
  • Hoe ouderen voeding beleven (tijdens voorlichting over zout en water heb ik veel opgestoken over hoe ouderen eten en voeding beleven).
  • Ook heb ik weer nieuwe vormen van voorlichting geven bedacht en uitgeprobeerd.

Het hoogtepunt van de projecten was voor mij wel het BCAA-onderzoek voor het LUMC in Leiden. Samen met een medestudent hebben we ons onderzoek gepresenteerd, dit was voor ongeveer 30 diëtisten bij de Maag Lever Darm stichting in Amersfoort en zeer spannend. We kregen pittige vragen en ik heb hier geleerd dat, als ik het niet weet, dit eerlijk moet zeggen en er eventueel later op terug kan komen. Dit was best moeilijk, want het voelt alsof je niet competent bent. Maar je kunt niet “alles” weten, toch?

4e jaar Voeding en Diëtetiek

Stage en onderzoek.

De stage heb ik bijna afgerond en was binnen het vakgebied van voorlichting met een heel klein beetje behandelaar. De stichting heet Wowijs en is gesitueerd in de Haagse Schilderswijk. Ik voelde mij als een vis in het water tijdens deze stage. Naast het multiculturele aspect, waren er ook nog diverse doelgroepen, zoals de kinderen op de basisscholen, de tieners van de “No-excuse groep, de damesgroepen en de verstandelijk beperkten. Dit zorgde voor veel afwisseling en aanpassingsvermogen van mijn kant. Ik heb hier dus erg goed geleerd om vanuit verschillende perspectieven mijn voorlichting te geven en hierbij ging het vooral om de vorm van de voorlichting en hoe maak ik het begrijpelijk voor de desbetreffende doelgroep.

Het onderzoek, heeft me min of meer weer teruggebracht tot mijn droom en waar alles mee begon, het alternatieve dieet. Voor het blad Uitzicht van de Moerman vereniging werd ik gevraagd om een interview te geven, over mijn ervaring met het Moerman dieet tijdens mijn ziekteperiode. Hierin had ik ook vermeld dat ik de opleiding Voeding en Diëtetiek ben gaan doen. De redactrice vond het een mooi verhaal en vroeg me in eerste instantie, of ik onderzoek voor de Moermanvereniging wilde doen. Daarnaast bood ze me aan om me met iemand in contact te brengen, die wellicht ook een onderzoeksonderwerp voor me zou hebben. Ik heb voor dit laatste gekozen en zo ben ik in contact gekomen met Gaston Remmers van het platform patient en voeding. Dus via mijn netwerk ben ik aan dit onderzoek gekomen. Het platform Patient en Voeding richt zich op de inzet van voeding bij ziekte. Het wil ervaringen optekenen van chronisch zieke patiënten, die door middel van voeding hun gezondheid willen onderhouden en herwinnen. Ze houden zich ook bezig met gepersonaliseerde voeding en doen nader onderzoek naar bepaalde voedingsmiddelen die iets lijken te doen bij bepaalde ziektes, bijvoorbeeld lycopene bij prostaatkanker. Dit laatste is een lopend onderzoek in samenwerking met onder andere het Erasmus ziekenhuis in Rotterdam. Men is ook mogelijkheden aan het onderzoeken met de producenten van voedsel, de agrariërs, om voedsel extra te verrijken met deze nutriënten, als ze blijken te helpen. Het interessante voor mij aan dit onderzoek is, dat het naadloos aansluit op mijn overtuiging, dat alternatieve complementaire voeding (en zorg) een prima aanvulling kan zijn op regulier.

Evaluatie van mijn ontwikkelingen tijdens de opleiding:

STARR

Situatie

Mijn ambitie was om een bijdrage te leveren aan het bewijs dat je met voeding ziekte kon genezen. Ik had ervaring met een alternatief dieet, het MOERMAN dieet en kwam in de wereld van evidence based, van de Gezondheidsraad en het Voedingscentrum. In het begin vond ik het allemaal maar een beetje kortzichtig op z’n Rotterdams uitgedrukt. Ik denk er nog steeds zo over, maar kan het nu beter nuanceren en omschrijven, namelijk dat ik denk dat een alternatieve voedingswijze heel goed aanvullend kan zijn op regulier.

Taak

Ik vond het mijn taak om een gedegen evidence based kennis over voeding te ontwikkelen, gaandeweg zag ik hier toch het belang van in. Daarnaast vond ik het ook reuze interessant en nuttig om deze kennis te hebben en met deze kennis de alternative diëten te kunnen beoordelen. Maar ook wilde ik me specialiseren in voorlichting geven, omdat ik ervan overtuigd ben dat gezonde en volwaardige voeding kan ondersteunen of voorkomen van ziekte.

Actie

Tijdens de praktijkuren is er volop actie geweest in de daadwerkelijke ontwikkeling van het geven van voorlichting op verschillende vlakken. Zo heb ik voor verschillende doel- en leeftijdsgroepen presentaties gegeven, basisschoolkinderen, tieners, volwassenen, ouderen en mensen met een verstandelijke beperking. Mijn stageplek was gesitueerd in de Schilderswijk in Den Haag, dus hier heb ik goede oefening in mijn communicatie en omgang met verschillende culturen gehad. Alles omtrent voorlichting is wel aan bod geweest, de inhoud en het zorgen dat deze evidence based is (onderzoek), de vorm en het voorlichtingsmateriaal en de promotie. Ik kon hier goed mijn creatieve skills bij gebruiken.

Resultaat

Ik kan terugkijken op 4 mooie studiejaren, waarin ik mezelf zeker heb klaargestoomd als voorlichter en diëtist. Ik heb een enorme ontwikkeling doorgemaakt, qua kennis, qua competenties en ik heb er een enorm netwerk bijgekregen. Ik heb mijn visie over alternatief en evidence based bijgesteld en ben het belang van evidence based ook in gaan zien (gelukkig maar). Ik heb nu een gedegen basiskennis over voeding die ik ten alle tijde kan gebruiken, ik weet nu hoe het precies zit en hoe het moet.

Reflectie

Er zijn echt wel tijden geweest dat ik dacht: “waar ben ik aan begonnen!” Als ik nu een cursus natuurvoeding of Chinese voedingsleer had gedaan, dan was ik er al geweest. Maar ik ben er gaandeweg achter gekomen dat ik gedegen kennis uiteindelijk ook belangrijk vind. Ik ben de kant van de voorlichting opgegaan, omdat ik daar mijn creativiteit in kwijt kan. Ook merkte ik dat ik het ook leuk vind om voor grotere groepen presentaties of een voedingsles te geven. Ik wil gewoon kennis overdragen en dan vooral over voeding. Ook had ik nooit gedacht dat ik de scheikunde onder de knie zou krijgen, ik heb hier heel wat uurtjes zelfstudie in zitten. Uiteindelijk ging ik het nog snappen en leuk vinden ook, dus ik heb ook wel wat mijlpalen gehaald en daar ben ik echt trots op.

Mijn droombaan en de weg ernaar toe

In het begin wilde ik diëtist worden, maar tijdens de opleiding ging ik daaraan twijfelen en vond meer voldoening in voorlichting geven. Ik heb wel ondervonden, dat voorlichting meer een nevenfunctie van de diëtist is en geen baan op zich. Maar wat dan.….

In opmaat naar mijn onderzoek kwam ik weer met de MOERMAN vereniging in contact en laaide het oude vuurtje weer op. Temeer omdat ik mijn onderzoek ging doen naar alternatieve voedingsinterventies bij chronische ziektes. Ik bedacht me dat ik maar eens moest gaan uitzoeken wanneer je het label MOERMAN diëtist op je website kan zetten. Degene die me in contact had gebracht met de opdrachtgever van mijn onderzoek, verwees me  weer naar de juiste persoon, echt handig zo’n netwerk. Ik kreeg meteen een uitnodiging voor deelname aan de basiscursus. Daar kon ik verder praten met de docente, zij kon mij verder op weg helpen. Toen kwam Covid 19. Als ik helemaal klaar ben met de opleiding dan ga ik hiermee verder.

Dan heb ik nog de ambitie om als vakdocent les over voeding te gaan geven op de opleiding Maatschappelijke Zorg. Ik heb al eens een visje uitgegooid bij het leercentrum binnen onze stichting, dat ik het eigenlijk heel belangrijk vind dat de leerlingen van deze opleiding ook enige kennis van voeding moeten hebben ten behoeve van de verschillende doelgroep in dit werkveld. Hiervoor ga ik binnenkort ook contact leggen met de docente van de deeltijdopleiding waar ik al eens een gastles voor heb mogen doen.

THE FUTURE LOOKS BRIGHT